9 Oddział Ochrony Pogranicza

9 Oddział Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1945

Rozformowanie

21 września 1946

Tradycje
Kontynuacja

9 Krakowski Oddział WOP

Dowódcy
Pierwszy

ppłk Bazyli Maksimczuk[1]

Organizacja
Numer

poczty polowej – 52187[2]
JW 1957[a]

Dyslokacja

Nowy Sącz

Formacja

Wojska Ochrony Pogranicza

Podległość

Wydział Służby Pogranicznej kat. I przy Dowództwie Krakowskiego OW[b][4]

Skład

Etat Nr 8/8-A[5]

9 Oddział Ochrony Pogranicza – zlikwidowany jeden z oddziałów w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne

9 Oddział Ochrony Pogranicza JW 1957 (Zarządzenie SzSG Nr 053/Org. 30 marca 1946)[6] został sformowany przez Krakowski Okręg Wojskowy rozkazem dowódcy okręgu – gen. Mikołaja Prus-Więckowskiego według etatu Nr 8/8-A[5] w składzie sześciu komendantur odcinków i 30 strażnic o stanie 2934 wojskowych i 23 pracowników cywilnych[7].

Zgodnie z przyjętymi założeniami Oddział miał powstać na bazie stanu osobowego 6 DP i 8 DP, a także niewielkiej części 17 DP[c]. W skład grupy formującej między innymi wchodzili: ppor. Henryk Mardeusz i ppor. Aleksander Cisłowski[9]. Miejscem postoju Oddziału miał być Nowy Sącz[d], ul. Jagiellońska[9]. Komenda w Rajczy powstała na bazie 3/14 pp, komenda w Jabłonce na bazie 3/18 pp, komenda w Nowym Targu na bazie l/16 pp, komenda w Nowym Sączu na bazie 3/16 pp.

Oddział przyjął do ochrony odcinek granicy południowej z Czechosłowacją od rejonu Baligród po Zwardoń, ochraniany wcześniej przez 6. i 8. Dywizję Piechoty[9].

Meldunek z 26 sierpnia 1946 do dowódcy Okręgu Wojskowego nr 5 dotyczący warunków bytowych 14. Pułku Piechoty w Nowym Sączu:[e][11]

[...] budynek mieści się w mieście, okolica górzysto-leśna jest on murowany dwupiętrowy ogrodzony. Budynek suchy, jednak wymaga gruntownego remontu, jak naprawa dachów, podłóg, malowanie ścian i sufitów, oszklenie okien /100/. Wodociągi nieczynne, ustępy skanalizowane w ilości 21 sedesów, 15 pisuarów również nieczynne. Piece kaflowe dające wystarczającą ciepłotę, stosunek powierzchni podłóg 1–10. Oświetlenie elektryczne, częściowo czynne, brak oświetlenia korytarzy, sal i ustępów. 18 izb mieszkalnych, na jednego żołnierza przypada 4 m². Odległość izb mieszkalnych od umywalni i ustępów 5–50 kroków. Żołnierze śpią na łóżkach żelaznych z siennikami, jednak nie wszyscy są zaopatrzeni w bieliznę pościelową i koce. Rzeczy osobiste przechowują przy sobie lub w łóżku. Brak stołówki dla żołnierzy, oficerowie stołują się w restauracji. Magazyn żywnościowy jest. Kuchnia polowa stoi bez nakrycia w polu. Pułk korzysta z łaźni kolejowej /natryski 8 szt. basen, parówka/. Pralni jednostka nie posiada. Bieliznę przywozi się z garnizonowej łaźni i pralni w Krakowie. Izby chorych nie posiada. Jednostka znajduje się w stanie bojowym i całość jest tylko prowizorycznie urządzona.

Na podstawie rozkazu Nr 0153/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 21 września 1946 jednostka została przeformowana w 9 Krakowski Oddział WOP[12]

Struktura Oddziału

Stan w 1945[9]:

---

Sąsiednie oddziały Ochrony Pogranicza

Dowódcy oddziału

Uwagi

  1. ↑ Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 053/Org. z 30.03.1946.
  2. ↑ Etat 8/5 Wydziału Służby Pogranicznej KOW kat. II przewidywał stan 29 ludzi, w tym 3 pracowników cywilnych[3].
  3. ↑ Rozkaz organizacyjny nr 0245/org. z 13.09.1945 naczelnego dowódcy WP podpisanego przez szefa Sztabu Generalnego WP gen. broni Władysława Korczyca i zastępcę szefa Sztabu Generalnego gen. bryg. Jana Rotkiewicza. Powyższy rozkaz stwierdzał, że „zgodnie z planem rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dla ochrony granic na czas pokoju”, powołuje się Wojska Ochrony Pogranicza (WOP)[8].
  4. ↑ Spośród 11 oddziałów ochrony pogranicza tylko dwa – 8. i 9. utrzymały w 1945 miejsca dyslokacji swych dowództw. Pozostałe oddziały ochrony pogranicza przeniosły miejsca dyslokacji swych dowództw bądź też już w chwili ich formowania przeniosły się do innych miejscowości[10].
  5. ↑ CAW, sygn. IV.510.5.10 s. 149, Meldunek nr 01039 z 26.08.1946 k. 14.
  6. ↑ Na wniosek Departamentu WOP rozkaz organizacyjny naczelnego dowódcy WP nr 0304/Org. z 28 października 1945, nakazujący do 15 października 1945 „celem strzeżenia i kontrolowania wszelkiego rodzaju przejść granicznych” uzupełnić obsadę sekcji porozumiewawczych konfliktów granicznych i kontroli punktów przejściowych Departamentu WOP i wydziałów WOP oraz sformować 51 przejściowych punktów kontrolnych (PPK), w tym 27 drogowych, 19 kolejowych, 4 morskie i 1 lotnicze. Wydany rozkaz obarczał zadaniem sformowania PPK oddziały ochrony pogranicza oraz Wydział WOP Warszawskiego OW[13].
  7. ↑ wg. Prochwicza: Oddział ochrony pogranicza nr 9 – formował 6 PPK[14].
  8. ↑ R-z organizacyjny nr 0245/org. z 13.09.1945 naczelnego d-cy WP.

Przypisy

  1. ↑ Ławski 1974 ↓, s. 255.
  2. ↑ ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  3. ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 33.
  4. ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21, przypis 33.
  5. 1 2 Prochwicz 2010 ↓, s. 13, przypis 14.
  6. ↑ Zestawienie numerów historycznych jednostek wojskowych. jednostki-wojskowe.pl. [dostęp 2023-03-18]. (pol.).
  7. ↑ Dominiczak 1971 ↓, s. 71.
  8. ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 12.
  9. 1 2 3 4 Jackiewicz 1998 ↓, s. 129.
  10. ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 15 przypis 21.
  11. ↑ Kwiędacz 2023 ↓, s. 24–25.
  12. ↑ Dominiczak 1971 ↓, s. 126–127.
  13. ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14.
  14. ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14, przypis 18.
  15. ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 55.

Bibliografia

  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945–1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz. Organizacja Wojsk Ochrony Pogranicza wrzesień 1945–grudzień 1945. „Problemy Ochrony Granic”. Biuletyn nr 44 (2010), s. 7–40, 2010. Piotrków Trybunalski: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia Piotrków Trybunalski. (pol.). 
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945–1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945–1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
  • Tadeusz Kwiędacz: Prawda na granicy : Inna historia Zbigniewa Plewy i Stanisława Kopika : Rajcza 1946–1947. Rafał Brzeziński (red.). Dzierżoniów: Edytor, 2023, s. 1–153. ISBN 978-83-65266-97-2.
  • Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k. 7–8. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.