11 Oddział Ochrony Pogranicza
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
28–30 października 1945 |
| Rozformowanie |
21 września 1946 |
| Tradycje | |
| Kontynuacja | |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
ppłk Sergiusz Głazkow |
| Organizacja | |
| Numer |
poczty polowej: 56731[1] |
| Dyslokacja |
Kłodzko |
| Formacja | |
| Podległość |
Wydział Służby Pogranicznej kat. I przy Dowództwie Śląskiego OW[b][3] |
| Skład | |
.svg.png){kind=small}
11 Oddział Ochrony Pogranicza – zlikwidowany oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
11 Oddział Ochrony Pogranicza JW 2231 (Zarządzenie SzSG Nr 053/Org. 30 marca 1946)[5] sformowany został w dniach 28–30 października 1945 przez Śląski Okręg Wojskowy w Katowicach na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 0245/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 13 września 1945[c], z żołnierzy 7 i 10 Dywizji Piechoty[d] według etatu Nr 8/8-B w składzie pięciu komendantur odcinków i 25 strażnic o stanie 2507 oficerów, podoficerów i szeregowców i 23 pracowników cywilnych[7][4]. Organizacja Oddziału WOP nr 11. rozpoczęła się w październiku 1945[e]. Miejscem organizacji oddziału, do którego skierowano grupy żołnierzy 7. i 10. Dywizji Piechoty stało się Kłodzko[9].
Zorganizowany oddział w dniach 28–31 października 1945 przejął od pododdziałów 10. i 13. Dywizji Piechoty odcinek granicy południowej Graniczne Budy–Paczków[f] o długości ok. 340 km przystępując 1 listopada 1945 do pełnienia służby granicznej[g][9].
Miejscem postoju Oddziału miały być Bolkowice, jednak ostatecznie wybrano Kłodzko[h], ul. Lutycka[13].
Na podstawie rozkazu Nr 0153/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 21 września 1946 jednostka została przeformowana w 11 Wrocławski Oddział WOP[14].
Struktura organizacyjna oddziału
- Stan w 1945[15]:
- Dowódca oddziału
- Zastępca ds. polityczno-wychowawczych
- Wydział polityczno-wychowawczy
- Zastępca ds. liniowych
- Kierownik służby psów
- Szef sztabu
- Zastępca ds. wywiadu
- Wydział wywiadowczy
- Pomocnik ds. gospodarczych
- Wydział zaopatrzenia materiałowo-technicznego
- Sekcja kwatermistrzowsko-eksploatacyjna
- Kompania gospodarcza
- Szef służby inżynieryjnej
- Szef służby samochodowej
- Szef służby chemicznej
- Szef służby sanitarnej
- Ambulatorium Izba chorych
- Szef służby weterynaryjnej
- Ambulatorium weterynaryjne
- komenda odcinka nr 49 Paczków[13]
- komenda odcinka nr 50 Lądek Zdrój[13]
- komenda odcinka nr 51 Bystrzyca Kłodzka[13]
- komenda odcinka nr 52 Duszniki Zdrój[13]
- komenda odcinka nr 53 Wałbrzych[13]
- Pod każdą komendę odcinka podlegało 5 strażnic[13].
- 6 przejściowych punktów kontrolnych (PPK)[13][i][j]:
- Grupa manewrowa (175 żołnierzy)[k][13]
- Pluton komendancki.
Sąsiednie oddziały Ochrony Pogranicza
Dowódcy oddziału
Żołnierze oddziału
Przekształcenia
11 Oddział Ochrony Pogranicza → 11 Wrocławski Oddział WOP → 23 Brygada Ochrony Pogranicza → 5 Brygada WOP → 5 Sudecka Brygada WOP → Sudecka Brygada WOP → Sudecki Batalion WOP
Uwagi
- ↑ Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 053/Org. z 30.03.1946.
- ↑ Etat 8/4 Wydziału Służby Pogranicznej ŚlOW kat. I przewidywał stan 35 ludzi, w tym 4 pracowników cywilnych.[2].
- ↑ Rozkaz organizacyjny nr 0245/org. z 13.09.1945 naczelnego dowódcy WP podpisanego przez szefa Sztabu Generalnego WP gen. broni Władysława Korczyca i zastępcę szefa Sztabu Generalnego gen. bryg. Jana Rotkiewicza. Powyższy rozkaz stwierdzał, że „zgodnie z planem rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dla ochrony granic na czas pokoju”, powołuje się Wojska Ochrony Pogranicza (WOP)[6].
- ↑ Rozkaz dowódcy ŚOW 358/sz. z 21.10.1945.
- ↑ Najsprawniej przebiegało formowanie trzech oddziałów (1, 10, i 11) w Śląskim Okręgu Wojskowym. Wydzielone do służby granicznej grupy żołnierzy koncentrowano zwykle w określonych z góry miejscowościach możliwie najbliżej granicy, dokąd przybywali przedstawiciele wydziałów WOP, okręgu wojskowego oraz nowo mianowani dowódcy oddziałów, którzy kompletowali na miejscu załogi komend odcinków i strażnic. Po ich skompletowaniu i krótkim przeszkoleniu granicznym pododdziały wyruszały najczęściej pieszo do przeznaczonych miejsc dyslokacji. Przedtem do miejscowości tych kierowano na rekonesans specjalne grupy żołnierzy, które w porozumieniu z miejscowymi władzami administracyjnymi oraz komendą garnizonu przygotowywały odpowiednie kwatery dla mających przybyć oddziałów i pododdziałów granicznych[8].
- ↑ Rozkaz dowódcy Śląskiego OW nr 358/sz. z 21.10.1945i[10].
- ↑ Pełnienie służby granicznej jest wykonywaniem zadania bojowego w ochronie granicy państwowej. Służbę ochrony granicy państwowej żołnierz WOP powinien pełnić z całkowitym poświęceniem i oddaniem, nie szczędząc swych sił, wiedzy i umiejętności fachowych, a nawet życia. Granica państwa musi być ochraniana zawsze bez względu na porę roku, doby i warunki. (Rozdział V, Obowiązki żołnierza WOP, pkt 70)[11].
- ↑ Spośród 11 oddziałów ochrony pogranicza tylko dwa – 8. i 9. utrzymały w 1945 miejsca dyslokacji swych dowództw. Pozostałe oddziały ochrony pogranicza przeniosły miejsca dyslokacji swych dowództw bądź też już w chwili ich formowania przeniosły się do innych miejscowości[12].
- ↑ Na wniosek Departamentu WOP rozkaz organizacyjny naczelnego dowódcy WP nr 0304/Org. z 28 października 1945, nakazujący do 15 października 1945 „celem strzeżenia i kontrolowania wszelkiego rodzaju przejść granicznych” uzupełnić obsadę sekcji porozumiewawczych konfliktów granicznych i kontroli punktów przejściowych Departamentu WOP i wydziałów WOP oraz sformować 51 przejściowych punktów kontrolnych (PPK), w tym 27 drogowych, 19 kolejowych, 4 morskie i 1 lotnicze. Wydany rozkaz obarczał zadaniem sformowania PPK oddziały ochrony pogranicza oraz Wydział WOP Warszawskiego OW[16].
- ↑ wg. Prochwicza: Oddziały ochrony pogranicza nr 1., 6. i 11. – formowały po 5 PPK[17]
- ↑ Praktyka wykazała, że nieuzasadnione było tworzenie we wszystkich oddziała WOP grup manewrowych po 175 żołnierzy i oficerów każda[18].
- ↑ R-z organizacyjny nr 0245/org. z 13.09.1945 naczelnego d-cy WP.
- ↑ ppłk Sergiusz Głazow oficer radziecki[19].
Przypisy
- ↑ ASGran., sygn. 217/143 ↓.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 33.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21, przypis 33.
- 1 2 Prochwicz 2010 ↓, s. 13, przypis 14.
- ↑ Zestawienie numerów historycznych jednostek wojskowych. jednostki-wojskowe.pl. [dostęp 2023-03-18]. (pol.).
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 12.
- ↑ Dominiczak 1971 ↓, s. 71.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 51–52.
- 1 2 Prochwicz 2010 ↓, s. 30.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 30 przypis 57.
- ↑ Regulamin Służby Granicznej 1968 ↓, s. 24.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 15 przypis 21.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Jackiewicz 1998 ↓, s. 149.
- ↑ Dominiczak 1971 ↓, s. 126–127.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 23 Źródło: CAW, Sztab Generalny-Zarząd VI, 322, Etat nr 8/8.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14, przypis 18.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 58–59.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 56.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 55.
Bibliografia
- Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945–1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa Drukarnia w Łodzi, 1985, s. 1–356. (pol.).
- Jerzy Prochwicz. Organizacja Wojsk Ochrony Pogranicza wrzesień 1945–grudzień 1945. „Problemy Ochrony Granic”. Biuletyn nr 44 (2010), s. 7–40, 2010. Piotrków Trybunalski: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia Piotrków Trybunalski. (pol.).
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945–1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Regulamin Służby Granicznej Część I – Zasady Ogólne, t. WOP 1/67, Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza, 1968, s. 1–88.
- Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k. 7–8. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.