7 Oddział Ochrony Pogranicza
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
grudzień 1945 |
| Rozformowanie |
21 września 1946 |
| Tradycje | |
| Kontynuacja | |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
ppłk Jan Błyskosz |
| Organizacja | |
| Numer | |
| Dyslokacja | |
| Formacja | |
| Podległość |
Wydział Wojsk Ochrony Pogranicza III kat. przy Lubelskim Okręgu Wojskowym[b] |
| Skład | |
7 Oddział Ochrony Pogranicza – zlikwidowany oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-radzieckiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne

7 Oddział Ochrony Pogranicza JW 1884 (Zarządzenie SzSG Nr 053/Org. 30 marca 1946)[3] został sformowany w grudniu 1945 z żołnierzy 3 i 14 Dywizji Piechoty, na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 0245/Org. Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z 13 września 1945[c] według etatu nr 8/8–C o stanie 1856 wojskowych i 23 pracowników cywilnych[5], w składzie czterech komendantur odcinków i 16 strażnic[6].
12 listopada 1945 formujący się sztab 7 oddziału OP przeprowadził się z ul. Szpitalnej na ul. Gazową nr 1 w Lublinie[7]. 18 listopada 1945 do Chełma wyjechała grupa operacyjna sztabu i 143 strażnica WOP. 30 listopada sztab 7 oddziału WOP przeprowadził się do Chełma Lubelskiego[d][7].
Sztab oddziału stacjonował w Chełmie przy ul. Lubelskiej 131[9]. Oddział podlegał szefowi Wydziału WOP przy Dowództwie Lubelskiego Okręgu Wojskowy, płk. Emilowi Czaplińskiemu. Z początkiem grudnia dowództwo oddziału zorganizowało i wysłało w teren strażnice nr 142, 143, 145 oraz wszystkie komendy[10].
Na podstawie rozkazu Nr 0153/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 21 września 1946 jednostka została przeformowana[11]. Na jego bazie powstał 7 Lubelski Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza.
Struktura organizacyjna

- Stan w 1945[9]:
- Dowództwo 7 O OP i pododdziały sztabowe
- grupa manewrowa
- 30 komenda odcinka – Terespol
- 31 komenda odcinka – Włodawa
- 32 komenda odcinka – Hrubieszów
- 33 komenda odcinka – Bełz
- 4 przejściowe punkty kontrolne (PPK)[e][f].
Sąsiednie oddziały Ochrony Pogranicza
Dowódcy oddziału
- ppłk Jan Błyskosz
- ppłk/płk Stefan Karpowicz (był na początku 1946)[14]
- płk Michał Żurko.
Przekształcenia
7 Oddział Ochrony Pogranicza → 7 Lubelski Oddział WOP → 13 Brygada Ochrony Pogranicza → 23 Brygada WOP → Grupa Manewrowa WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski «» Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski → 23 Oddział WOP → 23 Chełmski Oddział WOP → Nadbużańska Brygada WOP → Nadbużański Batalion WOP → Nadbużański Oddział Straży Granicznej
Uwagi
- ↑ Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 053/Org. z 30.03.1946.
- ↑ Etat 8/6 Wydziału Służby Pogranicznej Lubelskiego OW kat. III przewidywał stan 13 ludzi, w tym 1 pracownik cywilny[1].
- ↑ Rozkaz organizacyjny nr 0245/org. z 13.09.1945 naczelnego dowódcy WP podpisanego przez szefa Sztabu Generalnego WP gen. broni Władysława Korczyca i zastępcę szefa Sztabu Generalnego gen. bryg. Jana Rotkiewicza. Powyższy rozkaz stwierdzał, że „zgodnie z planem rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dla ochrony granic na czas pokoju”, powołuje się Wojska Ochrony Pogranicza (WOP)[4].
- ↑ Spośród 11 oddziałów ochrony pogranicza tylko dwa – 8. i 9. utrzymały w 1945 miejsca dyslokacji swych dowództw. Pozostałe oddziały ochrony pogranicza przeniosły miejsca dyslokacji swych dowództw bądź też już w chwili ich formowania przeniosły się do innych miejscowości[8].
- ↑ Na wniosek Departamentu WOP rozkaz organizacyjny naczelnego dowódcy WP nr 0304/Org. z 28 października 1945, nakazujący do 15 października 1945 „celem strzeżenia i kontrolowania wszelkiego rodzaju przejść granicznych” uzupełnić obsadę sekcji porozumiewawczych konfliktów granicznych i kontroli punktów przejściowych Departamentu WOP i wydziałów WOP oraz sformować 51 przejściowych punktów kontrolnych (PPK), w tym 27 drogowych, 19 kolejowych, 4 morskie i 1 lotnicze. Wydany rozkaz obarczał zadaniem sformowania PPK oddziały ochrony pogranicza oraz Wydział WOP Warszawskiego OW[12].
- ↑ wg. Prochwicza: Oddziały ochrony pogranicza nr 4., 5. i 7. – formowały po 3 PPK[13].
- ↑ R-z organizacyjny nr 0245/org. z 13.09.1945 naczelnego d-cy WP.
Przypisy
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 33.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 13, przypis 14.
- ↑ Zestawienie numerów historycznych jednostek wojskowych. jednostki-wojskowe.pl. [dostęp 2023-03-18]. (pol.).
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 12.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14, przypis 14.
- ↑ Dominiczak 1971 ↓, s. 71.
- 1 2 Historia ChOWOP ↓, s. 20.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 15 przypis 21.
- 1 2 Jackiewicz 1998 ↓, s. 101.
- ↑ Historia ChOWOP ↓, s. 22.
- ↑ Dominiczak 1971 ↓, s. 126–127.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 14, przypis 18.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 55.
Bibliografia
- Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945–1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa Drukarnia w Łodzi, 1985, s. 1–356. (pol.).
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Jerzy Prochwicz. Organizacja Wojsk Ochrony Pogranicza wrzesień 1945–grudzień 1945. „Problemy Ochrony Granic”. Biuletyn nr 44 (2010), s. 7–40, 2010. Piotrków Trybunalski: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia Piotrków Trybunalski. (pol.).
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945–1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k. 7–8. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
- Archiwum Straży Granicznej, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1842/11, Historia Chełmskiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1955. Chełm 1956.