Samodzielna Eskadra Lotnictwa Rozpoznawczego WOP
 Budynek w którym mieścił się sztab eskadry (maj 2009) | |
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
grudzień 1958 |
| Rozformowanie |
1970 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
kpt. Marian Walewski |
| Ostatni |
kmdr ppor. Stefan Matysiak |
| Organizacja | |
| Kryptonim |
Wagon[a] |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość |
Dowództwo WOP |
.svg.png){kind=small}
Samodzielna Eskadra Lotnictwa Rozpoznawczego WOP (SELR-WOP)[1] – zlikwidowany pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę patrolową na granicy morskiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Na mocy zarządzenia ministra spraw wewnętrznych z 13 czerwca 1958[1], zarządzenia org. DWW nr 019/WW z 23 października 1958 sformowano Samodzielną Eskadrę Lotnictwa Rozpoznawczego WOP. Jednostka podlegała Dowództwu WOP w Warszawie. Stacjonowała dwupołożeniowo: na lotniskach Szczecin-Dąbie (dowództwo w Szczecinie[2]) i Wicku Morskim. Posiadała też dwa lądowiska na Wybrzeżu Bałtyckim. Od grudnia 1958 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Rozpoznawczego WOP stacjonowała na lotnisku Szczecin-Dąbie i wyposażona była w jeden samolot, a w roku 1960 składała się z czterech kluczy samolotów An-2 i jego morskiej wersji An-2M, przeznaczonych do ochrony granicy morskiej. W dniu święta WOP, 10 czerwca 1960 samoloty eskadry wykonały swój pierwszy lot służbowy w ochronie granicy morskiej[1]. W 1961 dowództwo eskadry posiadało kryptonim Wagon. W roku 1963 dokonano w eskadrze niewielkiej reorganizacji. Powstały wówczas dwa nowo utworzone klucze dalekiego wsparcia, wyposażone w samoloty Lim-2 i An-2 oraz jeden klucz bliskiego rozpoznania, złożony z samolotów Jak-12, który przeniesiono na lotnisko Gdańsk-Wrzeszcz[3].
W 1967 eskadrę podporządkowano Morskiej Brygadzie Okrętów Pogranicza w Gdańsku Nowym Porcie. Rozformowano w 1970[b].
Struktura organizacyjna
- Dowództwo i pododdział obsługi
- 4 klucze samolotów An-2 wyposażonych w pływaki.
Jej stan etatowy wynosił: 99 wojskowych i 2 pracowników cywilnych.
od 1963
Dowódcy eskadry
- kpt. Marian Walewski
- kpt. Jerzy Godlewski
- kpt. Ryszard Mierzwiński
- kmdr ppor. Stefan Matysiak.
Uwagi
Przypisy
- 1 2 3 Dominiczak 1985 ↓, s. 120.
- ↑ Kozak 2017 ↓, s. 149.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 121.
Bibliografia
- Zygmunt Kozak: Lotnictwo wojskowe na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–2015. W: Andrzej Aksamitowski, Dariusz Faszcza: Pomorze militarne. Wokół zagadnień polityki i obronności na Pomorzu Zachodnim w polskim 70-leciu. Szczecin: Instytut Politologii i Europeistyki Uniwersytetu Szczecińskiego, 2017. ISBN 978-83-64629-60-0.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945–1991) : krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9. (pol.).
- Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X. (pol.).
- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa Drukarnia w Łodzi, 1985, s. 1–356. (pol.).
