Bezirk Niemirów

Powiat Niemirów
Bezirk Niemirów
	powiat
	1854–1867
Państwo	Austro-Węgry
Kraj związkowy	Królestwo Galicji i Lodomerii
Powiat	cyrkuł żółkiewski
Siedziba	Niemirów
Data powstania	1854
Data likwidacji	1867
Powierzchnia	6,0 mil²
Populacja (1854); • liczba ludności	; 22.247
Języki urzędowe	niemiecki
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin katastralnych (1854)	19 (w tym 2 miasteczka)
brak współrzędnych

Bezirk Niemirów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Niemirów.

Historia

Bezirk Niemirów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)^[1].

Bezirk Niemirów objął obszar o wielkości 6,0 mil², zamieszkany przez 22.247 ludzi i podzielony na 19 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Magierów i Niemirów). Wszedł w skład cyrkułu żółkiewskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatów^[2]. Powiat składał się z dwóch niestykających się ze sobą połaci – większej wschodniej z Niemirowem i mniejszej zachodniej z Krowicami. Połacie te rozdzielał obszar cyrkułu przemyskiego należący do Bezirk Krakowiec oraz częściowo należący do cyrkułu żółkiewskiego Bezirk Lubaczów.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów^[1]^[3]. Obszar zniesionego Bezirk Niemirów wszedł wtedy w skład nowych powiatów rawskiego i cieszanowskiego^[4]^[5].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Niemirów w 1854 roku^[2]
Lp.	Gmina jednostkowa	Powierzchnia	Ludność	Powiat w 1867 po zniesieniu
1	Niemirów (m) z Wólką Niemirowską	2109	1718	rawski
2	Przedmieście	1422	309	rawski
3	Parypsy	824	347	rawski
4	Szczerzec z Jachimówką	3099	960	rawski
5	Wróblaczyn z Rudą i Wolą	4986	1118	rawski
6	Radruż z Hałaniami, Hryniami, Kuczynami i Szkolikami	5264	1711	rawski
7	Smolin z Sałaszami i Deutsch-Smolin	5188	1821	rawski
8	Magierów (m) z Borchowem	3121	2220	rawski
9	Horodzów	1772	627	rawski
10	Ruda Magierowska, Kamienna Góra, Ławryków, Manastyrek, Miłków Kąt, Okopy, Pogorzelisko i Zamek	3905	4827	rawski
11	Biała z Krzemiakami, Podlesiem i Zawieńcem	2861	989	rawski
12	Ulicko Zarębane	4719	587	rawski
13	Ulicko Seredkiewicz	4719	1318	rawski
14	Huta Obedyńska	677	257	rawski
15	Olszanka	255	102	rawski
16	Krowica Hołodowska	3178	1303	cieszanowski
17	Krowica Lasowa	588	602	cieszanowski
18	Lipowiec z Maydanem i Lindenau	2735	750	cieszanowski
19	Krowica Sama z Czytyniami	3196	681	cieszanowski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

1 2 KrzysztofK. Ostafin KrzysztofK., Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10] .
1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
↑ KrzysztofK. Ostafin KrzysztofK. i inni, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10] .
↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10] .

Bibliografia

Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. (niem.)
Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.

[:0-1] 1 2 KrzysztofK. Ostafin KrzysztofK., Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10] .

[allgemeines-2] 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.

[3] KrzysztofK. Ostafin KrzysztofK. i inni, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10] .

[:2-4] Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator

[5] Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]